Kiedy rodzic m\u00f3wi mi, \u017ce jego dziecko porusza si\u0119 „sztywno”, „jak robot” albo trudno mu si\u0119 rozlu\u017ani\u0107, prawie zawsze pytam o szczeg\u00f3\u0142y: czy to sztywno\u015b\u0107 sta\u0142a, czy pojawia si\u0119 w konkretnych sytuacjach? Czy dziecko spina si\u0119 przy nowej aktywno\u015bci, czy raczej ca\u0142y czas trzyma cia\u0142o w napi\u0119ciu? To nie s\u0105 pytania z ciekawo\u015bci - odpowiedzi wiele m\u00f3wi\u0105 o tym, jak uk\u0142ad nerwowy dziecka radzi sobie z regulacj\u0105 napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego. W tym tek\u015bcie chc\u0119 wyja\u015bni\u0107, sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 sztywne ruchy i trudno\u015b\u0107 z rozlu\u017anieniem, i kiedy warto si\u0119 temu przyjrze\u0107 bli\u017cej.<\/p>\n
Napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe to bazowy poziom gotowo\u015bci mi\u0119\u015bni do pracy - obecny nawet wtedy, gdy nic nie robimy. Prawid\u0142owo dzia\u0142aj\u0105cy uk\u0142ad nerwowy potrafi je p\u0142ynnie dostosowywa\u0107: podnosi\u0107, gdy chcemy co\u015b unie\u015b\u0107, i obni\u017ca\u0107, gdy chcemy odpocz\u0105\u0107. U cz\u0119\u015bci dzieci ta regulacja szwankuje. M\u00f3wimy wtedy o wzmo\u017conym napi\u0119ciu<\/strong>, kt\u00f3re przek\u0142ada si\u0119 na ruchy mechaniczne, ma\u0142o p\u0142ynne, oraz na trudno\u015b\u0107 z „odpuszczeniem” mi\u0119\u015bni na \u017cyczenie. Warto odr\u00f3\u017cni\u0107 to od napi\u0119cia obni\u017conego - o odwrotnym biegunie pisa\u0142am w tek\u015bcie, co oznacza zbyt wysokie napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe u dziecka<\/a>.<\/p>\n Sztywno\u015b\u0107 rzadko jest „sama z siebie”. Najcz\u0119\u015bciej stoi za ni\u0105 jedna z kilku przyczyn:<\/p>\n Sztywno\u015b\u0107 bywa te\u017c mylona z szarpanymi, gwa\u0142townymi ruchami - a to nie to samo. O tym drugim zjawisku napisa\u0142am osobno: czy szarpane ruchy mog\u0105 wskazywa\u0107 na problemy z napi\u0119ciem mi\u0119\u015bniowym<\/a>.<\/p>\n Wzmo\u017cone napi\u0119cie i trudno\u015b\u0107 z rozlu\u017anieniem wida\u0107 w zwyk\u0142ych sytuacjach. Dziecko mo\u017ce szybciej si\u0119 m\u0119czy\u0107, bo utrzymywanie cia\u0142a w ci\u0105g\u0142ym spi\u0119ciu jest kosztowne energetycznie. Wchodzenie po schodach, skakanie, siadanie po turecku na pod\u0142odze czy swobodne le\u017cenie potrafi\u0105 by\u0107 dla niego wyzwaniem. Cz\u0119sto takie dzieci niech\u0119tnie podejmuj\u0105 zabawy ruchowe, protestuj\u0105 przed nowymi aktywno\u015bciami i maj\u0105 problem z p\u0142ynnym przechodzeniem mi\u0119dzy pozycjami. Trudno\u015bci z p\u0142ynno\u015bci\u0105 ruch\u00f3w opisa\u0142am dok\u0142adniej tutaj: dlaczego dziecko ma problem z p\u0142ynnymi ruchami<\/a>.<\/p>\n Nie ka\u017cde spi\u0119cie to pow\u00f3d do niepokoju - dzieci bywaj\u0105 sztywne, gdy s\u0105 zm\u0119czone, przestraszone albo ucz\u0105 si\u0119 nowej umiej\u0119tno\u015bci. Zwr\u00f3ci\u0142abym jednak uwag\u0119, je\u015bli:<\/p>\n W takich sytuacjach warto skonsultowa\u0107 dziecko - czasem to kwestia integracji sensorycznej, czasem trudno\u015bci wymagaj\u0105 te\u017c oceny fizjoterapeuty czy neurologa.<\/p>\n W terapii integracji sensorycznej pracujemy nad tym, \u017ceby dziecko lepiej odbiera\u0142o sygna\u0142y p\u0142yn\u0105ce z w\u0142asnego cia\u0142a i uczy\u0142o si\u0119 \u015bwiadomie regulowa\u0107 napi\u0119cie. Bardzo pomocne s\u0105 tu \u0107wiczenia proprioceptywne, czyli dostarczaj\u0105ce czucia g\u0142\u0119bokiego - pchanie, ci\u0105gni\u0119cie, d\u017awiganie, zabawy z oporem. Taki mocny, „porz\u0105dkuj\u0105cy” bodziec pomaga uk\u0142adowi nerwowemu odnale\u017a\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy napi\u0119ciem a rozlu\u017anieniem. Do tego dochodz\u0105 elementy rozlu\u017aniaj\u0105ce i praca nad p\u0142ynno\u015bci\u0105 oraz koordynacj\u0105. Efektem bywa nie tylko swobodniejszy ruch, ale i lepsza r\u00f3wnowaga - a je\u015bli u Twojego dziecka pojawia si\u0119 te\u017c niepewny ch\u00f3d, warto zajrze\u0107 do tekstu o tym, czy niepewny ch\u00f3d to zaburzenia r\u00f3wnowagi<\/a>.<\/p>\n Terapia to jedno, ale codzienna rutyna te\u017c ma znaczenie. W domu warto stawia\u0107 na aktywno\u015bci, kt\u00f3re w naturalny spos\u00f3b dostarczaj\u0105 czucia g\u0142\u0119bokiego i ucz\u0105 dziecko naprzemiennie napina\u0107 i rozlu\u017ania\u0107 mi\u0119\u015bnie:<\/p>\n To nie zast\u0119puje terapii, ale dobrze j\u0105 uzupe\u0142nia i daje dziecku wi\u0119cej okazji do do\u015bwiadczania swobodnego ruchu.<\/p>\nSk\u0105d bior\u0105 si\u0119 sztywne ruchy<\/h2>\n
\n
Jak to wygl\u0105da w codziennym \u017cyciu<\/h2>\n
Kiedy warto si\u0119 zaniepokoi\u0107<\/h2>\n
\n
Jak mo\u017cna pom\u00f3c<\/h2>\n
Co mo\u017cesz wspiera\u0107 w domu<\/h2>\n
\n