Ko\u015blawe kolana, garbienie si\u0119 przy stole, chodzenie na palcach, jedno rami\u0119 wyra\u017anie wy\u017cej ni\u017c drugie - to obrazy, z kt\u00f3rymi rodzice przychodz\u0105 do mojego gabinetu w Olsztynie niemal co tydzie\u0144. Za wieloma z tych „wad postawy” stoi co\u015b, czego go\u0142ym okiem nie wida\u0107: nier\u00f3wnomierne napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe i spos\u00f3b, w jaki dziecko odbiera informacje z w\u0142asnego cia\u0142a. Integracja sensoryczna nie jest oczywi\u015bcie metod\u0105 korygowania skoliozy czy wady st\u00f3p - tym zajmuje si\u0119 ortopeda i fizjoterapeuta. Ale poniewa\u017c postawa rodzi si\u0119 z napi\u0119cia, czucia g\u0142\u0119bokiego i pracy uk\u0142adu przedsionkowego, terapia SI potrafi by\u0107 bardzo sensownym uzupe\u0142nieniem, gdy problem ma pod\u0142o\u017ce sensomotoryczne.<\/p>\n
Napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe to gotowo\u015b\u0107 mi\u0119\u015bnia do pracy, jego „t\u0142o” jeszcze przed ruchem. U wielu dzieci nie jest ono r\u00f3wnomierne - w jednych partiach cia\u0142a bywa obni\u017cone, w innych podwy\u017cszone, a bywa te\u017c, \u017ce wyra\u017anie r\u00f3\u017cni si\u0119 mi\u0119dzy praw\u0105 a lew\u0105 stron\u0105. Ta asymetria ma realne konsekwencje dla sylwetki:<\/p>\n
Wa\u017cne rozr\u00f3\u017cnienie: chwilowe garbienie si\u0119 zm\u0119czonego przedszkolaka to norma. Niepokoi utrwalony wzorzec, kt\u00f3ry powtarza si\u0119 codziennie i kt\u00f3rego dziecko nie potrafi samo skorygowa\u0107, nawet gdy mu przypominamy. O tym, jak odr\u00f3\u017cni\u0107 przej\u015bciowy etap od sygna\u0142u alarmowego przy zbyt mocnym napi\u0119ciu, pisz\u0119 szerzej w tek\u015bcie co oznacza zbyt wysokie napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe u dziecka<\/a>, a o drugim biegunie - w artykule dlaczego dziecko ma obni\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe<\/a>.<\/p>\n \u017beby utrzyma\u0107 prost\u0105 sylwetk\u0119, m\u00f3zg musi na bie\u017c\u0105co wiedzie\u0107, gdzie jest cia\u0142o i jak mocno pracuj\u0105 poszczeg\u00f3lne mi\u0119\u015bnie. T\u0119 informacj\u0119 dostarczaj\u0105 dwa uk\u0142ady: proprioceptywny<\/strong> (czucie g\u0142\u0119bokie z mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w) oraz przedsionkowy<\/strong> (odpowiadaj\u0105cy za pozycj\u0119 g\u0142owy wobec grawitacji i za r\u00f3wnowag\u0119). Gdy te uk\u0142ady pracuj\u0105 nieprecyzyjnie, dziecko po prostu nie „czuje”, \u017ce si\u0119 garbi albo \u017ce siedzi krzywo - i dlatego samo przypominanie „wyprostuj si\u0119” prawie nigdy nie dzia\u0142a na d\u0142u\u017cej. Zamiast walczy\u0107 ze skutkiem, w terapii SI pracujemy nad \u017ar\u00f3d\u0142em: wzmacniamy czucie g\u0142\u0119bokie i stabilizacj\u0119 centraln\u0105, \u017ceby prawid\u0142owa postawa sta\u0142a si\u0119 dla dziecka wygodna, a nie wymuszona.<\/p>\n Zaczynam od dok\u0142adnej obserwacji: jak dziecko wstaje, siada, biega, jak reaguje na dotyk i na zmian\u0119 pozycji. Sprawdzam symetri\u0119 i to, w kt\u00f3rych partiach napi\u0119cie odbiega od normy. Dopiero na tej podstawie buduj\u0119 plan. W terapii wykorzystuj\u0119 zabawy w podporze, pe\u0142zanie, przetaczanie, prac\u0119 na du\u017cej pi\u0142ce i zabawy dostarczaj\u0105ce mocnego czucia g\u0142\u0119bokiego (d\u017awiganie, pchanie, ci\u0105gni\u0119cie). Celem jest wyr\u00f3wnanie t\u0142a napi\u0119ciowego i wzmocnienie mi\u0119\u015bni posturalnych tak, by dziecko utrzymywa\u0142o sylwetk\u0119 bez ci\u0105g\u0142ego wysi\u0142ku. Poniewa\u017c kontrola tu\u0142owia jest tu fundamentem, ten temat rozwijam osobno w artykule jak wspiera\u0107 dziecko z problemami w kontroli g\u0142owy i tu\u0142owia<\/a>. Warto te\u017c zajrze\u0107 do tekstu o SI a utrzymaniu prawid\u0142owej postawy<\/a>.<\/p>\n Podkre\u015blam jedno: je\u015bli ortopeda rozpozna\u0142 wad\u0119 wymagaj\u0105c\u0105 korekcji, SI jej nie zast\u0105pi. Najlepsze efekty widz\u0119 tam, gdzie terapia sensoryczna idzie w parze z zaleceniami lekarza i fizjoterapeuty - jedno wspiera drugie.<\/p>\n Nier\u00f3wnomierne napi\u0119cie wida\u0107 nie tylko w sylwetce, ale i w tym, jak dziecko si\u0119 porusza. Ruchy bywaj\u0105 wtedy albo zbyt gwa\u0142towne, albo sztywne, albo nieprecyzyjne - i to jest ten sam mechanizm sensomotoryczny widziany od innej strony. Je\u015bli u swojego dziecka obserwujesz szarpan\u0105, „poszatkowan\u0105” motoryk\u0119, wi\u0119cej znajdziesz w artykule o redukcji nieprawid\u0142owych wzorc\u00f3w ruchowych<\/a>, kt\u00f3ry dobrze uzupe\u0142nia temat postawy.<\/p>\n Wady postawy i asymetria napi\u0119cia bywaj\u0105 „niewidoczne” - narastaj\u0105 powoli, przez lata, a rodzic przyzwyczaja si\u0119 do tego, \u017ce dziecko „tak po prostu siedzi”. Tymczasem im d\u0142u\u017cej utrwala si\u0119 nieprawid\u0142owy wzorzec, tym bardziej cia\u0142o si\u0119 do niego dopasowuje i tym trudniej go p\u00f3\u017aniej zmieni\u0107. Nie chodzi o to, by wpada\u0107 w niepok\u00f3j przy ka\u017cdym garbieniu si\u0119 - m\u0142odsze dziecko naturalnie m\u0119czy si\u0119 szybciej i potrzebuje ruchu, \u017ceby si\u0119 przeprostowa\u0107. Chodzi o to, by nie bagatelizowa\u0107 wzorca, kt\u00f3ry powtarza si\u0119 codziennie, nasila z czasem i kt\u00f3remu dziecko nie potrafi samo zaradzi\u0107. Wczesne przyjrzenie si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142u - napi\u0119ciu i czuciu g\u0142\u0119bokiemu - daje po prostu wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci, a dziecku oszcz\u0119dza p\u00f3\u017aniejszych trudno\u015bci ze zm\u0119czeniem, koncentracj\u0105 przy stole czy niech\u0119ci\u0105 do aktywno\u015bci fizycznej.<\/p>\nDlaczego postawa \u0142\u0105czy si\u0119 z sensoryk\u0105<\/h2>\n
Jak wygl\u0105da wsparcie SI przy problemach z postaw\u0105<\/h2>\n
Napi\u0119cie a jako\u015b\u0107 ruchu<\/h2>\n
Dlaczego wczesna reakcja si\u0119 op\u0142aca<\/h2>\n
Co mo\u017cesz zrobi\u0107 w domu i kiedy dzia\u0142a\u0107<\/h2>\n
\n