„Dlaczego moje dziecko zatyka uszy przy dzwonku do drzwi, a jednocze\u015bnie uwielbia g\u0142o\u015bn\u0105 muzyk\u0119 i samo robi potworny ha\u0142as?” - to jedno z cz\u0119stszych pyta\u0144, jakie s\u0142ysz\u0119 w olszty\u0144skim gabinecie. Na pierwszy rzut oka wygl\u0105da to na sprzeczno\u015b\u0107. W rzeczywisto\u015bci jest zupe\u0142nie logiczne, kiedy zrozumiemy, \u017ce s\u0142uch dziecka analizuje d\u017awi\u0119k na kilku r\u00f3\u017cnych wymiarach jednocze\u015bnie - a wra\u017cliwo\u015b\u0107 na ka\u017cdy z nich bywa inna.<\/p>\n
W potocznym j\u0119zyku m\u00f3wimy po prostu „g\u0142o\u015bno”. Uk\u0142ad s\u0142uchowy rozr\u00f3\u017cnia jednak dwie odr\u0119bne rzeczy. Nat\u0119\u017cenie<\/strong> (g\u0142o\u015bno\u015b\u0107) to si\u0142a d\u017awi\u0119ku - to, czy koncert gra cicho, czy tak, \u017ce czujemy go w klatce piersiowej. Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107<\/strong> (wysoko\u015b\u0107) to co innego: pisk, gwizd czy zgrzyt to d\u017awi\u0119ki wysokie, a dudnienie, bas czy warkot silnika - niskie. Mo\u017cna by\u0107 bardzo tolerancyjnym na nat\u0119\u017cenie, a jednocze\u015bnie mocno reagowa\u0107 na okre\u015blone cz\u0119stotliwo\u015bci. Dlatego dziecko potrafi bez problemu bawi\u0107 si\u0119 przy g\u0142o\u015bnym basie, a rozpa\u015b\u0107 si\u0119 od cichego, ale wysokiego pisku czujnika czy piszcz\u0105cej zabawki.<\/p>\n Najcz\u0119\u015bciej trudno\u015b\u0107 sprawiaj\u0105 w\u0142a\u015bnie wysokie cz\u0119stotliwo\u015bci<\/strong>, zw\u0142aszcza gdy pojawiaj\u0105 si\u0119 nagle i nieprzewidywalnie: dzwonek, gwizdek, alarm, zgrzyt krzes\u0142a po pod\u0142odze, pisk hamulc\u00f3w. S\u0105 ostre, „k\u0142uj\u0105ce” i trudne do zignorowania. Niskie d\u017awi\u0119ki o du\u017cym nat\u0119\u017ceniu bywaj\u0105 odbierane odwrotnie - jako przyjemne, wr\u0119cz wyciszaj\u0105ce, troch\u0119 jak wibracja albo mocny docisk dla uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n To, \u017ce dziecko reaguje wybi\u00f3rczo, wynika z dw\u00f3ch mechanizm\u00f3w. Pierwszy to modulacja<\/strong> bod\u017ac\u00f3w s\u0142uchowych: uk\u0142ad nerwowy powinien wycisza\u0107 d\u017awi\u0119ki nieistotne i przepuszcza\u0107 wa\u017cne. Gdy modulacja dzia\u0142a s\u0142abiej, m\u00f3zg nie potrafi „przyciszy\u0107” pewnych cz\u0119stotliwo\u015bci - i wysoki pisk uderza z pe\u0142n\u0105 si\u0142\u0105. Drugi to r\u00f3\u017cnicowanie i filtrowanie<\/strong> d\u017awi\u0119k\u00f3w, czyli umiej\u0119tno\u015b\u0107 wy\u0142awiania jednego sygna\u0142u z t\u0142a. Dziecku z t\u0105 trudno\u015bci\u0105 wysoki, nag\u0142y d\u017awi\u0119k wybija si\u0119 jak alarm, podczas gdy sta\u0142y, niski szum wtapia si\u0119 w bezpieczne t\u0142o.<\/p>\n Warto te\u017c zauwa\u017cy\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy d\u017awi\u0119kiem, kt\u00f3ry dziecko wywo\u0142uje samo, a tym, kt\u00f3ry spada na nie z zewn\u0105trz. Ha\u0142as w\u0142asny - krzyk, walenie, g\u0142o\u015bna zabawa - jest przewidywalny i sterowalny, wi\u0119c rzadko przeci\u0105\u017ca. To dlatego ten sam maluch mo\u017ce by\u0107 g\u0142o\u015bny jak orkiestra, a przy tym ucieka\u0107 przed cudzym piskiem. Wi\u0119cej o samym unikaniu bod\u017ac\u00f3w s\u0142uchowych pisz\u0119 w tek\u015bcie dlaczego dziecko zakrywa uszy przy d\u017awi\u0119kach<\/a>.<\/p>\n Sama wybi\u00f3rcza reakcja na d\u017awi\u0119ki nie musi od razu oznacza\u0107 zaburzenia. Zaczynam zwraca\u0107 uwag\u0119, gdy widz\u0119 zestaw sygna\u0142\u00f3w:<\/p>\n Ta wra\u017cliwo\u015b\u0107 rzadko chodzi sama - cz\u0119sto towarzyszy jej szersza nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 zmys\u0142owa. Je\u015bli widzisz to u swojego dziecka, pomocny b\u0119dzie m\u00f3j artyku\u0142 o tym, dlaczego dziecko obawia si\u0119 zmian pogody<\/a>, gdzie pokazuj\u0119, jak r\u00f3\u017cne bod\u017ace sumuj\u0105 si\u0119 w codzienny nat\u0142ok. Warto te\u017c wiedzie\u0107, \u017ce nadwra\u017cliwo\u015bci s\u0142uchowej nie „leczymy” w sensie medycznym - o realistycznych mo\u017cliwo\u015bciach pisa\u0142am w tek\u015bcie, czy SI pomaga na nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 s\u0142uchow\u0105<\/a>.<\/p>\n Z do\u015bwiadczenia wiem, \u017ce dobre intencje potrafi\u0105 pogorszy\u0107 spraw\u0119. Kilka rzeczy, kt\u00f3rych warto unika\u0107:<\/p>\n Sztuk\u0105 jest znalezienie \u015brodka: ani zalewa\u0107 dziecka d\u017awi\u0119kami, ani go od nich hermetycznie odcina\u0107. Dawkujemy trudno\u015b\u0107 ma\u0142ymi krokami, zawsze przy zachowaniu poczucia bezpiecze\u0144stwa i kontroli.<\/p>\n Celem nie jest „zahartowanie” dziecka przez zalewanie go d\u017awi\u0119kami - to zwykle pog\u0142\u0119bia problem. Chodzi o stopniowe budowanie tolerancji przy zachowaniu poczucia bezpiecze\u0144stwa. Co pomaga na co dzie\u0144:<\/p>\nSelektywna wra\u017cliwo\u015b\u0107 - dlaczego reakcje s\u0105 tak r\u00f3\u017cne<\/h2>\n
Kiedy warto si\u0119 przyjrze\u0107 bli\u017cej<\/h2>\n
\n
Czego lepiej nie robi\u0107<\/h2>\n
\n
Jak wspiera\u0107 dziecko wra\u017cliwe na d\u017awi\u0119ki<\/h2>\n
\n