Kiedy s\u0142ysz\u0119 od rodzica: „Moje dziecko zatyka uszy przy odkurzaczu, nie znosi metek w ubraniach, a jednocze\u015bnie bez przerwy si\u0119 kr\u0119ci i wspina” - wiem, \u017ce rozmawiamy o czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c o kaprysach. U wielu dzieci ze spektrum autyzmu spos\u00f3b, w jaki m\u00f3zg odbiera i porz\u0105dkuje bod\u017ace zmys\u0142owe, dzia\u0142a inaczej ni\u017c u ich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w. W mojej praktyce w Olsztynie codziennie towarzysz\u0119 rodzinom, kt\u00f3re szukaj\u0105 zrozumienia tych zachowa\u0144 i konkretnego wsparcia. Chc\u0119 pokaza\u0107, jak taka terapia naprawd\u0119 wygl\u0105da od \u015brodka, bez obietnic cud\u00f3w, za to z uczciwym opisem tego, co si\u0119 dzieje na sali i w domu.<\/p>\n
Integracja sensoryczna to zdolno\u015b\u0107 m\u00f3zgu do \u0142\u0105czenia informacji p\u0142yn\u0105cych ze wszystkich zmys\u0142\u00f3w w sp\u00f3jny obraz, na podstawie kt\u00f3rego dziecko planuje ruch, reaguje i uczy si\u0119. U dzieci ze spektrum autyzmu ten proces bywa zaburzony na kilku poziomach jednocze\u015bnie. Uk\u0142ad dotykowy<\/strong> mo\u017ce reagowa\u0107 obronnie - st\u0105d protest przy myciu g\u0142owy, obcinaniu paznokci czy przytulaniu. Uk\u0142ad przedsionkowy<\/strong>, odpowiedzialny za r\u00f3wnowag\u0119 i poczucie ruchu, bywa niedostymulowany, dlatego dziecko szuka intensywnych wra\u017ce\u0144: kr\u0119ci si\u0119, skacze, buja. Uk\u0142ad proprioceptywny<\/strong>, czyli czucie g\u0142\u0119bokie z mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w, daje poczucie tego, gdzie jest cia\u0142o w przestrzeni - gdy dzia\u0142a s\u0142abiej, dziecko mocno tupie, opiera si\u0119 o \u015bciany, przygryza r\u0119kawy.<\/p>\n Zrozumienie, kt\u00f3ry uk\u0142ad jest nadwra\u017cliwy, a kt\u00f3ry poszukuje bod\u017ac\u00f3w, zmienia wszystko. To, co z boku wygl\u0105da na „niegrzeczne zachowanie”, cz\u0119sto okazuje si\u0119 pr\u00f3b\u0105 samoregulacji - dziecko robi to, co pomaga jego uk\u0142adowi nerwowemu poczu\u0107 si\u0119 bezpiecznie.<\/p>\n Rzeteln\u0105 diagnoz\u0119 integracji sensorycznej<\/em> przeprowadza si\u0119 zwykle od 4. roku \u017cycia, poniewa\u017c dopiero wtedy standaryzowane pr\u00f3by kliniczne daj\u0105 wiarygodny obraz. U m\u0142odszych dzieci pracuj\u0119 na obserwacji i wczesnej interwencji, opartej na wywiadzie z rodzicami i uwa\u017cnym przygl\u0105daniu si\u0119 zabawie. U dzieci ze spektrum diagnoza wygl\u0105da nieco inaczej ni\u017c u pozosta\u0142ych - wi\u0119cej czasu po\u015bwi\u0119cam na oswojenie dziecka z gabinetem i na dobranie form kontaktu, kt\u00f3re s\u0105 dla niego zrozumia\u0142e.<\/p>\n Na tym etapie ustalamy profil sensoryczny: co dziecko toleruje, co go przeci\u0105\u017ca, a czego aktywnie poszukuje. Ten obraz staje si\u0119 map\u0105, wed\u0142ug kt\u00f3rej planuj\u0119 prac\u0119. U dzieci z nisk\u0105 tolerancj\u0105 frustracji<\/a> szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest tempo - zbyt szybkie wprowadzanie nowych bod\u017ac\u00f3w ko\u0144czy si\u0119 wybuchem, dlatego stopniuj\u0119 wyzwania bardzo ostro\u017cnie.<\/p>\n Sala terapeutyczna to nie gabinet, w kt\u00f3rym siedzi si\u0119 przy stoliku. To przestrze\u0144 z podwieszanym sprz\u0119tem, hamakami, deskami do balansowania, materia\u0142ami o r\u00f3\u017cnej fakturze. Terapia odbywa si\u0119 w formie zabawy, ale za ka\u017cd\u0105 aktywno\u015bci\u0105 stoi konkretny cel. Kiedy dziecko hu\u015bta si\u0119 w hamaku i jednocze\u015bnie \u0142apie pi\u0142ki, \u0107wiczy przetwarzanie przedsionkowe i koordynacj\u0119 wzrokowo-ruchow\u0105. Kiedy przeciska si\u0119 przez tunel albo przesuwa ci\u0119\u017ckie worki, dostarcza sobie czucia g\u0142\u0119bokiego, kt\u00f3re dzia\u0142a organizuj\u0105co i wyciszaj\u0105co.<\/p>\n W pracy z dzie\u0107mi ze spektrum k\u0142ad\u0119 du\u017cy nacisk na przewidywalno\u015b\u0107. Sta\u0142y rytua\u0142 powitania, uprzedzanie o zmianach, jasny pocz\u0105tek i koniec zadania - to wszystko obni\u017ca l\u0119k i pozwala dziecku skupi\u0107 si\u0119 na do\u015bwiadczaniu, a nie na obronie przed nieznanym. Regulacja emocji i regulacja sensoryczna id\u0105 tu w parze; wi\u0119cej o tym po\u0142\u0105czeniu pisz\u0119 przy okazji pracy z dzie\u0107mi, kt\u00f3re maj\u0105 trudno\u015bci z regulacj\u0105 napi\u0119cia emocjonalnego<\/a>.<\/p>\n Rodzice cz\u0119sto pytaj\u0105, po czym pozna\u0107, \u017ce warto przyjrze\u0107 si\u0119 przetwarzaniu sensorycznemu bli\u017cej. Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, je\u015bli u dziecka utrzymuje si\u0119 kilka z poni\u017cszych sygna\u0142\u00f3w:<\/p>\n Pojedynczy objaw nie przes\u0105dza o niczym. Chodzi o obraz ca\u0142o\u015bci i o to, na ile te reakcje utrudniaj\u0105 dziecku codzienno\u015b\u0107 - nauk\u0119, zabaw\u0119 z r\u00f3wie\u015bnikami, funkcjonowanie w przedszkolu. Dzieci, kt\u00f3re gubi\u0105 si\u0119 w wielu poleceniach naraz i nie umiej\u0105 zaplanowa\u0107 kolejnych krok\u00f3w, bywaj\u0105 mylnie oceniane jako „leniwe”; tymczasem stoi za tym realne wyzwanie w samoorganizacji<\/a>.<\/p>\n Terapia integracji sensorycznej nie leczy autyzmu i nie usuwa jego przyczyn - i \u017caden uczciwy terapeuta tego nie obieca. To, co obserwuj\u0119 u dzieci ucz\u0119szczaj\u0105cych na regularne zaj\u0119cia, to stopniowe zmiany w codziennym funkcjonowaniu: \u0142atwiejsze przechodzenie mi\u0119dzy czynno\u015bciami, mniej reakcji obronnych na dotyk czy d\u017awi\u0119k, spokojniejsze reagowanie w nowych sytuacjach, rosn\u0105ca samodzielno\u015b\u0107 przy ubieraniu czy jedzeniu. Tempo bywa bardzo r\u00f3\u017cne, bo ka\u017cde dziecko ma w\u0142asny uk\u0142ad nerwowy i w\u0142asn\u0105 histori\u0119.<\/p>\n Najlepsze efekty widz\u0119 tam, gdzie terapia jest przed\u0142u\u017ceniem tego, co dzieje si\u0119 w domu. Dlatego blisko wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119 z rodzicami - pokazuj\u0119, jak dostarcza\u0107 dziecku bod\u017ac\u00f3w organizuj\u0105cych, jak przygotowa\u0107 je na zmian\u0119, jak czyta\u0107 sygna\u0142y przeci\u0105\u017cenia, zanim dojdzie do kryzysu. Je\u015bli rozpoznajesz swoje dziecko w tym opisie, dobrym pierwszym krokiem jest spokojna konsultacja i diagnoza integracji sensorycznej w moim gabinecie w Olsztynie. Wsp\u00f3lnie ustalimy, co dziecku pomaga, a co je przeci\u0105\u017ca, i zaplanujemy dalsz\u0105 prac\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kiedy s\u0142ysz\u0119 od rodzica: „Moje dziecko zatyka uszy przy odkurzaczu, nie znosi metek w ubraniach, a jednocze\u015bnie bez przerwy si\u0119 kr\u0119ci i wspina” - wiem, \u017ce rozmawiamy o czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c o kaprysach. U wielu dzieci ze spektrum autyzmu spos\u00f3b, w jaki m\u00f3zg odbiera i porz\u0105dkuje bod\u017ace zmys\u0142owe, dzia\u0142a inaczej ni\u017c u ich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w. W […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1881,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,6],"tags":[],"class_list":["post-1880","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-autyzm-spektrum","category-integracja-sensoryczna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1880","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1880"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1880\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1882,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1880\/revisions\/1882"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Od czego zaczynam: obserwacja i diagnoza<\/h2>\n
Jak wygl\u0105daj\u0105 zaj\u0119cia w praktyce<\/h2>\n
Na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 w domu<\/h2>\n
\n
Czego mo\u017cna realnie oczekiwa\u0107<\/h2>\n