W mojej praktyce cz\u0119sto s\u0142ysz\u0119 od rodzic\u00f3w zdanie, kt\u00f3re brzmi niemal identycznie: „on p\u0142acze, gdy kto\u015b go tylko tr\u0105ci”. Dziecko wybucha z\u0142o\u015bci\u0105, kiedy w szatni kto\u015b otrze si\u0119 o jego kurtk\u0119, ucieka z piaskownicy, gdy kole\u017canka niechc\u0105cy dotknie jego d\u0142oni, protestuje przy przytulaniu. To nie jest z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107 ani rozpieszczenie. Dla cz\u0119\u015bci dzieci nieplanowany, lekki dotyk - taki, kt\u00f3rego si\u0119 nie spodziewa\u0142y i nie kontroluj\u0105 - naprawd\u0119 bywa nieprzyjemny, a czasem wr\u0119cz odbierany jak zagro\u017cenie. Prowadz\u0119 gabinet w Olsztynie i na co dzie\u0144 pracuj\u0119 w\u0142a\u015bnie z takimi maluchami oraz ich rodzicami, dlatego chc\u0119 wyja\u015bni\u0107, sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 te reakcje i co mo\u017cna z nimi zrobi\u0107.<\/p>\n
Zmys\u0142 dotyku jest jednym z pierwszych, kt\u00f3re rozwijaj\u0105 si\u0119 u cz\u0142owieka, i pe\u0142ni funkcj\u0119 ochronn\u0105 - to on ostrzega nas przed czym\u015b potencjalnie gro\u017anym. U dziecka z nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 dotykow\u0105 ten system alarmowy jest po prostu zbyt czu\u0142y. Uk\u0142ad nerwowy interpretuje delikatne, przypadkowe bod\u017ace (musni\u0119cie, metka przy szyi, kropla wody) jako sygna\u0142 zagro\u017cenia i uruchamia reakcj\u0119 obronn\u0105: ucieczk\u0119, p\u0142acz albo z\u0142o\u015b\u0107. Co ciekawe, te same dzieci cz\u0119sto ch\u0119tnie przyjmuj\u0105 dotyk mocny, „przewidywalny” - lubi\u0105 by\u0107 mocno przytulone czy owini\u0119te kocem. Dzieje si\u0119 tak, bo g\u0142\u0119boki nacisk anga\u017cuje uk\u0142ad proprioceptywny (czucie z mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w), kt\u00f3ry dzia\u0142a wyciszaj\u0105co i pomaga uporz\u0105dkowa\u0107 nap\u0142ywaj\u0105ce bod\u017ace. Nierzadko do\u0142\u0105cza si\u0119 do tego rozchwiany uk\u0142ad przedsionkowy, odpowiadaj\u0105cy za r\u00f3wnowag\u0119 i orientacj\u0119 cia\u0142a w przestrzeni, przez co dziecko czuje si\u0119 jeszcze mniej pewnie. Zrozumienie tego mechanizmu jest wa\u017cne, bo pokazuje, \u017ce problem le\u017cy w przetwarzaniu bod\u017ac\u00f3w, a nie w charakterze czy wychowaniu dziecka.<\/p>\n
W terapii nie chodzi o to, by „zmusi\u0107” dziecko do znoszenia dotyku, ale by stopniowo obni\u017cy\u0107 pr\u00f3g jego czujno\u015bci i da\u0107 uk\u0142adowi nerwowemu nowe, bezpieczne do\u015bwiadczenia. Pracujemy przez zabaw\u0119, kt\u00f3r\u0105 dziecko samo kontroluje - to ono decyduje, czy zanurzy r\u0119ce w kaszy, przejdzie po fakturowej \u015bcie\u017cce czy da si\u0119 „zapakowa\u0107” w materia\u0142. Wykorzystuj\u0119 materia\u0142y o r\u00f3\u017cnej strukturze, masa\u017ce g\u0142\u0119bokim dociskiem, zabawy proprioceptywne i przedsionkowe, tak dobrane, by dawkowa\u0107 bod\u017ace w tempie, na kt\u00f3re dziecko jest gotowe. Z czasem m\u00f3zg uczy si\u0119, \u017ce przypadkowy dotyk nie zapowiada niczego z\u0142ego, a napi\u0119cie towarzysz\u0105ce codziennym sytuacjom maleje. Podobne podej\u015bcie stosuj\u0119 przy innych rodzajach nadwra\u017cliwo\u015bci - pisa\u0142am o tym wi\u0119cej w tek\u015bcie o nadwra\u017cliwo\u015bci na d\u017awi\u0119ki<\/a>. Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce trudno\u015bci dotykowe rzadko wyst\u0119puj\u0105 w izolacji i bywaj\u0105 powi\u0105zane na przyk\u0142ad z koordynacj\u0105 wzrokowo-ruchow\u0105<\/a>, dlatego zawsze patrz\u0119 na dziecko ca\u0142o\u015bciowo.<\/p>\n Zanim rodzic trafi do gabinetu, zwykle od d\u0142u\u017cszego czasu obserwuje pewne powtarzaj\u0105ce si\u0119 sytuacje. Sygna\u0142em, \u017ce warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej przetwarzaniu dotyku, mog\u0105 by\u0107:<\/p>\n W codzienno\u015bci pomaga uprzedzanie dziecka, \u017ce za chwil\u0119 go dotkniemy, oferowanie mocnego, przewidywalnego docisku zamiast lekkiego g\u0142askania oraz w\u0142\u0105czanie zabaw ruchowych, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 du\u017co bod\u017ac\u00f3w z mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w. To drobne zmiany, ale realnie obni\u017caj\u0105 napi\u0119cie. Wi\u0119cej praktycznych pomys\u0142\u00f3w na wplatanie takich \u0107wicze\u0144 w dzie\u0144 opisa\u0142am w artykule o treningu sensorycznym jako elemencie codziennej terapii<\/a>.<\/p>\n Je\u015bli powy\u017csze zachowania utrzymuj\u0105 si\u0119, nasilaj\u0105 lub coraz bardziej utrudniaj\u0105 dziecku funkcjonowanie w przedszkolu i w domu, warto skonsultowa\u0107 si\u0119 ze specjalist\u0105. Pe\u0142n\u0105, profesjonaln\u0105 diagnoz\u0119 integracji sensorycznej przeprowadza si\u0119 zwykle od 4. roku \u017cycia - u m\u0142odszych dzieci opieram si\u0119 na obserwacji i wczesnym wspieraniu rozwoju, co r\u00f3wnie\u017c bywa bardzo pomocne. Diagnoza pozwala odr\u00f3\u017cni\u0107 nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 dotykow\u0105 od innych przyczyn i dobra\u0107 \u0107wiczenia dok\u0142adnie do potrzeb konkretnego dziecka. Nie obiecuj\u0119 cud\u00f3w ani natychmiastowych efekt\u00f3w, bo ka\u017cdy uk\u0142ad nerwowy pracuje we w\u0142asnym tempie, ale dobrze poprowadzona terapia daje dziecku realne narz\u0119dzia, by codzienny dotyk przesta\u0142 by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em stresu. Je\u015bli rozpoznajesz swoje dziecko w tym opisie, serdecznie zapraszam do mojego gabinetu w Olsztynie na spokojn\u0105 rozmow\u0119 i konsultacj\u0119 - wsp\u00f3lnie zastanowimy si\u0119, jak najlepiej mu pom\u00f3c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kiedy przypadkowe mu\u015bni\u0119cie staje si\u0119 dla dziecka problemem W mojej praktyce cz\u0119sto s\u0142ysz\u0119 od rodzic\u00f3w zdanie, kt\u00f3re brzmi niemal identycznie: „on p\u0142acze, gdy kto\u015b go tylko tr\u0105ci”. Dziecko wybucha z\u0142o\u015bci\u0105, kiedy w szatni kto\u015b otrze si\u0119 o jego kurtk\u0119, ucieka z piaskownicy, gdy kole\u017canka niechc\u0105cy dotknie jego d\u0142oni, protestuje przy przytulaniu. To nie jest z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1860,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,6],"tags":[],"class_list":["post-1858","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dotyk-zmysly","category-integracja-sensoryczna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1858","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1858"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1858\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1861,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1858\/revisions\/1861"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1858"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1858"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sensorini.pl\/integracja-sensoryczna\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 w domu<\/h2>\n
\n
Kiedy warto zg\u0142osi\u0107 si\u0119 na diagnoz\u0119<\/h2>\n