W mojej pracy w gabinecie integracji sensorycznej w Olsztynie rodzice cz\u0119sto zaczynaj\u0105 rozmow\u0119 od zdania: „moje dziecko ma sztywne palce”. Zwykle towarzyszy temu konkretny obrazek - maluch trzyma kredk\u0119 kurczowo, z zaci\u015bni\u0119t\u0105 d\u0142oni\u0105, po chwili rezygnuje z rysowania, a przy pr\u00f3bie rozprostowania palc\u00f3w robi si\u0119 niespokojny. Sztywno\u015b\u0107 palc\u00f3w rzadko jest problemem samej d\u0142oni. Znacznie cz\u0119\u015bciej to sygna\u0142, \u017ce co\u015b dzieje si\u0119 w sposobie, w jaki dziecko odbiera i reguluje napi\u0119cie oraz czucie w r\u0119kach. Warto si\u0119 temu przyjrze\u0107 spokojnie, bez straszenia siebie najgorszymi scenariuszami, ale te\u017c bez machania r\u0119k\u0105, \u017ce „samo przejdzie”.<\/p>\n
\u017beby palce pracowa\u0142y precyzyjnie, mi\u0119\u015bnie d\u0142oni musz\u0105 umie\u0107 nie tylko si\u0119 napina\u0107, ale te\u017c rozlu\u017ania\u0107 - i robi\u0107 to w odpowiednim momencie. U cz\u0119\u015bci dzieci ta regulacja szwankuje. D\u0142o\u0144 jest przez ca\u0142y czas „gotowa do walki”, trzymana w nadmiernym napi\u0119ciu, przez co ruchy staj\u0105 si\u0119 sztywne i ma\u0142o p\u0142ynne. Za takim stanem stoj\u0105 zwykle dwa uk\u0142ady zmys\u0142owe: proprioceptywny, czyli czucie g\u0142\u0119bokie z mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w, oraz dotykowy. Kiedy m\u00f3zg dostaje z d\u0142oni niedok\u0142adne albo nadmiernie nasilone informacje, „na wszelki wypadek” utrzymuje wysokie napi\u0119cie. Dziecko nie robi tego celowo - po prostu tak czuje swoje r\u0119ce.<\/p>\n
Sztywno\u015b\u0107 palc\u00f3w bywa te\u017c ko\u0144cem wi\u0119kszego \u0142a\u0144cucha. Je\u015bli u dziecka pojawia si\u0119 og\u00f3lnie podwy\u017cszone napi\u0119cie, warto poczyta\u0107, dlaczego dziecko ma sztywne ruchy i trudno\u015bci z rozlu\u017anieniem mi\u0119\u015bni<\/a> - mechanizm w d\u0142oni jest bardzo podobny do tego, kt\u00f3ry obserwujemy w ca\u0142ym ciele.<\/p>\n Ka\u017cde dziecko miewa gorsze dni, momenty zm\u0119czenia albo zniech\u0119cenia do rysowania - to normalne i nie wymaga terapii. Zaniepokoi\u0107 powinno mnie i rodzica dopiero to, co powtarza si\u0119 i utrudnia codzienne \u017cycie. Zwracam uwag\u0119 na kilka rzeczy:<\/p>\n Je\u017celi takie objawy widz\u0119 u kilkulatka i utrzymuj\u0105 si\u0119 tygodniami, jest to dobry moment na konsultacj\u0119. Diagnoz\u0119 integracji sensorycznej rzetelnie przeprowadza si\u0119 zwykle od oko\u0142o 4. roku \u017cycia, bo dopiero wtedy dziecko wsp\u00f3\u0142pracuje w zadaniach testowych. U m\u0142odszych maluch\u00f3w obserwujemy i wspieramy, ale nie stawiamy pe\u0142nej diagnozy.<\/p>\n Rzadko zdarza si\u0119, \u017ceby sztywne palce wyst\u0119powa\u0142y zupe\u0142nie samotnie. Bardzo cz\u0119sto id\u0105 w parze z trudno\u015bciami w codziennych czynno\u015bciach manualnych. Dziecko, kt\u00f3re ma zbyt wysokie napi\u0119cie w d\u0142oni, b\u0119dzie mia\u0142o k\u0142opot z drobn\u0105 manipulacj\u0105 - st\u0105d tak wiele wsp\u00f3lnego ma ten temat z pytaniem, dlaczego dziecko ma problem z zapinaniem guzik\u00f3w<\/a>. Podobnie wygl\u0105da sprawa z grafomotoryk\u0105: napi\u0119ta, sztywna d\u0142o\u0144 nie prowadzi p\u0142ynnie kredki, wi\u0119c naturalnie \u0142\u0105czy si\u0119 to z trudno\u015bciami, o kt\u00f3rych pisz\u0119 w tek\u015bcie o tym, dlaczego dziecko ma trudno\u015bci z rysowaniem po linii<\/a>. To jeden obszar rozwoju, ogl\u0105dany z r\u00f3\u017cnych stron.<\/p>\n W terapii nie zaczynam od „rozprostowywania palc\u00f3w na si\u0142\u0119” - to zwykle nasila napi\u0119cie. Najpierw daj\u0119 d\u0142oni du\u017co mocnego, przewidywalnego czucia g\u0142\u0119bokiego: dociskanie, ugniatanie, zabawy z oporem. Taka stymulacja pomaga m\u00f3zgowi lepiej „poczu\u0107” r\u0119k\u0119 i dzi\u0119ki temu pozwoli\u0107 jej si\u0119 rozlu\u017ani\u0107. Dopiero na tym gruncie budujemy precyzj\u0119. Elementy tej pracy pokrywaj\u0105 si\u0119 z tym, co robi si\u0119 w ramach terapii r\u0119ki - o jej roli przy s\u0142abym albo \u017ale regulowanym chwycie pisz\u0119 w artykule czy terapia r\u0119ki pomaga dzieciom maj\u0105cym s\u0142ab\u0105 si\u0142\u0119 chwytu<\/a>.<\/p>\n Wiele da si\u0119 te\u017c robi\u0107 w domu, bez specjalistycznego sprz\u0119tu:<\/p>\nKiedy sztywne palce to jeszcze norma, a kiedy sygna\u0142<\/h2>\n
\n
Sztywno\u015b\u0107 palc\u00f3w a inne trudno\u015bci motoryczne<\/h2>\n
Jak pracujemy nad rozlu\u017anieniem d\u0142oni<\/h2>\n
\n