Rodzice przychodz\u0105 do mnie z bardzo r\u00f3\u017cnymi zmartwieniami, ale jedno z nich brzmi charakterystycznie: \u201emoje dziecko jest jakie\u015b sztywne, spi\u0119te, trudno mu si\u0119 rozlu\u017ani\u0107\u201d. W mojej pracy w gabinecie Sensorini w Olsztynie cz\u0119sto okazuje si\u0119, \u017ce za takim wra\u017ceniem stoi wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe, czyli hipertonia. To przeciwie\u0144stwo obni\u017conego, wiotkiego napi\u0119cia - tu mi\u0119\u015bnie pozostaj\u0105 w sta\u0142ej, zbyt du\u017cej gotowo\u015bci, przez co cia\u0142o dziecka bywa napi\u0119te jak struna nawet w spoczynku. Warto zrozumie\u0107, co to oznacza, kiedy jest tylko cech\u0105, a kiedy sygna\u0142em, kt\u00f3rego nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107.<\/p>\n
Napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe to podstawowa, spoczynkowa \u201egotowo\u015b\u0107\u201d mi\u0119\u015bni. Kiedy jest zbyt wysokie, mi\u0119sie\u0144 trudno rozlu\u017ani\u0107, ruch traci p\u0142ynno\u015b\u0107 i bywa opisywany jako mechaniczny czy szarpany. Dziecko z hipertoni\u0105 wk\u0142ada du\u017co wysi\u0142ku w wykonanie i - co r\u00f3wnie wa\u017cne - w zatrzymanie ruchu, bo napi\u0119tym mi\u0119\u015bniom trudno \u201ezwolni\u0107\u201d. To odr\u00f3\u017cnia je od dziecka z obni\u017conym napi\u0119ciem, kt\u00f3re jest raczej wiotkie i szybko si\u0119 m\u0119czy z powodu s\u0142abo\u015bci. Te dwa stany bywaj\u0105 mylone, dlatego napisa\u0142am te\u017c osobny tekst o drugim biegunie - terapii r\u0119ki przy obni\u017conym napi\u0119ciu mi\u0119\u015bniowym<\/a> - by wyra\u017anie pokaza\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy hipertoni\u0105 a hipotoni\u0105.<\/p>\n Wzmo\u017cone napi\u0119cie rzadko jest jednakowe w ca\u0142ym ciele - cz\u0119sto dotyczy bardziej n\u00f3g, obr\u0119czy barkowej czy d\u0142oni. Sygna\u0142y, na kt\u00f3re warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119:<\/p>\n Ch\u00f3d na palcach zas\u0142uguje na osobn\u0105 uwag\u0119, bo bywa wczesnym i cz\u0119stym sygna\u0142em - pisz\u0119 o nim wi\u0119cej w artykule o tym, dlaczego dziecko chodzi na palcach<\/a>. Zwr\u00f3\u0107 te\u017c uwag\u0119, czy napi\u0119ciu nie towarzysz\u0105 dr\u017cenia; opisuj\u0119 to w tek\u015bcie o tym, czy dr\u017cenie r\u0105k u dziecka jest objawem zaburze\u0144 neurologicznych<\/a>.<\/p>\n Przyczyny bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne i to jest sedno sprawy - wzmo\u017cone napi\u0119cie nie jest samo w sobie diagnoz\u0105, tylko objawem, za kt\u00f3rym mo\u017ce sta\u0107 kilka mechanizm\u00f3w:<\/p>\n Poniewa\u017c przyczyny s\u0105 tak r\u00f3\u017cne, ta sama sztywno\u015b\u0107 u dw\u00f3jki dzieci mo\u017ce wymaga\u0107 zupe\u0142nie innego podej\u015bcia. Dlatego tak ostro\u017cnie podchodz\u0119 do \u201ediagnozowania na oko\u201d.<\/p>\n W terapii sensorycznej przy wzmo\u017conym napi\u0119ciu celem nie jest \u201e\u0107wiczenie na si\u0142\u0119\u201d, tylko pomoc uk\u0142adowi nerwowemu w regulacji - tak, by cia\u0142o nauczy\u0142o si\u0119 zwalnia\u0107 i rozlu\u017ania\u0107. W praktyce si\u0119gam mi\u0119dzy innymi po:<\/p>\n Chc\u0119 tu by\u0107 uczciwa: przy pod\u0142o\u017cu spastycznym integracja sensoryczna sama nie \u201eusunie\u201d wysokiego napi\u0119cia i nie zast\u0105pi rehabilitacji ruchowej - jest wtedy uzupe\u0142nieniem pracy fizjoterapeuty, a nie jej alternatyw\u0105. Wi\u0119cej o mo\u017cliwo\u015bciach i granicach tego wsparcia pisz\u0119 w tek\u015bcie o tym, czy SI pomaga dzieciom z wysokim napi\u0119ciem mi\u0119\u015bniowym<\/a>. Warto te\u017c wiedzie\u0107, \u017ce nieuregulowane napi\u0119cie potrafi utrudnia\u0107 funkcjonowanie w klasie - o czym pisz\u0119 w artykule o tym, czy zaburzenia napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego prowadz\u0105 do trudno\u015bci szkolnych<\/a>.<\/p>\n To najwa\u017cniejsza cz\u0119\u015b\u0107 i chc\u0119 j\u0105 napisa\u0107 wprost: wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe mo\u017ce mie\u0107 pod\u0142o\u017ce neurologiczne i nie wolno go bagatelizowa\u0107, ale te\u017c nie nale\u017cy diagnozowa\u0107 samodzielnie ani zaocznie. Zdecydowanie zach\u0119cam do pilnej konsultacji z neurologiem dzieci\u0119cym lub fizjoterapeut\u0105, gdy:<\/p>\nObjawy, kt\u00f3re wida\u0107 na co dzie\u0144<\/h2>\n
\n
Sk\u0105d bierze si\u0119 wysokie napi\u0119cie<\/h2>\n
\n
Jak wygl\u0105da wsparcie i co mo\u017ce da\u0107 SI<\/h2>\n
\n
Kiedy wysokie napi\u0119cie jest sygna\u0142em neurologicznym<\/h2>\n
\n